ئامانجه‌ ستراتیژییه‌كانی جه‌نگی سه‌ر ئێران

په‌یام

شەڕی دژ بە ئێران و ئەگەرەکانی ڕووخانی دەسەڵاتی تاران، گەیشتووە بە قۆناغێکی هەستیار، شارەزایان پێیان وایە گەرچی پرۆسەکە وەک هەوڵێک بۆ لەناوبردنی بەرنامە ئەتۆمی و توانای مووشەکیی تاران دەردەکەوێت، بەڵام چاودێران دووپاتى دەکەنەوە هەڵگری ئامانجێکی ستراتیژیی زۆر گەورەترە کە پەیوەندی بە پێگەی چینەوە هەیە. 

هاتنەپێشەوەی وڵاتانی وەک فەرەنسا، ئەڵمانیا و بەریتانیا بۆ پاڵپشتیی میحوەری واشنتۆن -- تەلئەبیب، دەری دەخات ئەمە تەنیا جەنگێکی ئاسایی ناوچەیی نییە، بەڵکو قۆناغێکی نوێی ململانێی جیهانییە بەمەبەستی پاراستنی سیستمی تاک‌جەمسەریی ڕۆژئاوا و ڕێگری لە دروستبوونی جیهانێکی فرەجەمسەر. 

بە واتایەکی دیکە، ڕۆژئاوا دەیەوێت لە ڕێگەی لاوازکردنی تارانەوە، کۆنترۆڵی سەرچاوەکانی وزەی کەنداو بکات، نەک بۆ بەکارهێنانی ناوخۆیی، بەڵکو بۆ کۆنترۆڵکردنی خێرایی گەشەسەندنی ئابووریی چین.
لە ڕووی ئابووری و وزەوە، ئێران تەنیا بەرهەمهێنەرێکی نەوت نییە، بەڵکو تاکە دەوڵەتی ناوچەکەیە کە بە ئاشکرا و لە دەرەوەی سیستمی دۆلار نەوت بە چین دەفرۆشێت. 

هەژموونی ئێران بەسەر گەرووی هورمزدا، کە شاڕەگی وزەی جیهانە، وای کردووە ڕۆژئاوا هەوڵ بدات ناوچەی کەنداو بکاتە ناوچەیەکی داخراوی ژێر کۆنترۆڵی ئەمنیی خۆی، تاوەکو پرۆژەی "پشتێنە و ڕێگا"ی چین پەک بخات و گەیشتنی هەر کەشتییەکی نەوت بۆ پەکین مەرجدار بکات بە ڕەزامەندیی ئەمریکا. 

لەوەش مەترسیدارتر بۆ سەر ڕۆژئاوا، هەوڵەکانی تاران و پەککینە لە چوارچێوەی ڕێکخراوەکانی وەک "بریکس" بۆ دروستکردنی سیستمێکی دارایی جێگرەوەی دۆلار، بەشداریی ئەوروپاش لەم جەنگەدا بۆ ئەوەیە تێچووی بەرهەمهێنان لە چین بەهۆی قەیرانی وزەوە گرانتر بێت و پیشەسازییەکانی ڕۆژئاوا بتوانن بازاڕەکانی جیهان بەدەست بهێننەوە.

لە سەر ئاستی هاوپەیمانێتییە نێودەوڵەتییەکان، بێدەنگی و بێتوانایی ڕووسیا لە پاراستنی ئێران، ڕاستەوخۆ دەگەڕێتەوە بۆ تێوەگلانی مۆسکۆ لە جەنگی ئۆکرانیا، هاوکات درێژەکێشانی ئەو جەنگە توانای سەربازیی تەقلیدیی ڕووسیای لاواز کردووە، ئەمەش دەرفەتێکی زێڕینی بە ڕۆژئاوا داوە بۆ ئەوەی بەتەنیا و بەبێ ترسی ڕووبەڕووبوونەوەی ڕووسیا، پەلاماری ئێران بدات. 

لەم هاوکێشەیەدا، ئێران بۆ چین تەنیا وڵاتێکی ئاسایی نییە، بەڵکو کلیلێکی ستراتیژییە بۆ بەرپەرچدانەوەی گەمارۆکانی ئەمریکا، ئەگەر ئەم کلیلە بشکێت و ئێران بڕووخێت، ئابووریی چین بۆ دەیان ساڵ پاشەکشە دەکات، لێرەدا پرسیارە چارەنووسسازەکە ئەوەیە، ئایا پەککین تا کۆتایی وەک تەماشاکەر دەمێنێتەوە، یاخود لەپێناو مانەوەی خۆیدا دەستوەردانی سەربازی و ئابووریی کتوپڕ دەکات.

سەرەڕای فراوانبوونی بازنەی ململانێکان و لێدوانە توندەکانی سەرکردەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل، ئەگەرەکانی ڕووخانی ڕژێمی تاران لاوازن، ئامانجی سەرەکیی واشنتۆن ڕێگریە لە دروستکردنی چەکی ئەتۆمی نەک گۆڕینی سیستمی سیاسی، بەتایبەت کە هیچ هێزێکی ئۆپۆزسیۆنی جێگرەوەی بەهێز لەلایەن ڕۆژئاواوە ئامادە نەکراوە، ئامادەکردنیشی بەم خێراییە زەحمەتە، جگە لەوەی هێشتنەوەی ئێران وەک هەڕەشەیەکی کۆنترۆڵکراو لە بەرژەوەندیی ئەمریکادایە، بەوپێیەى ئەمە تاکە پاساوە بۆ ئەوەی واشنتۆن بەردەوامى بە هەژموونی سەربازی و ئابووریی خۆی بەسەر وڵاتانی کەنداودا بدات و باڵانسی هێز لە ناوچەکەدا بە قازانجی خۆی بهێڵێتەوە.