ڕاپۆرت؛ عه‌لی زه‌یدی له‌نێوان پشتیوانی جه‌ماوه‌ر و فشاری لایه‌نه‌ سیاسییه‌كاندا...

هەڵمەتی چڕی سەرۆکوەزیرانی عێراق لە دژی گەندەڵی گرژی و ناکۆکی لەنێوان لایەنە شیعییەکان و هەروەها پەرلەمانتاراندا دروستکردووە و، بەشێک لە پەرلەمانتاران ناڕەزایەتى توندیان گەیاندوەتە زەیدی، لەکاتێکدا پشتگیریی بەرفراوانی جەماوەری، دادوەری هێزى سەربازی  بەدەستهێناوە. 

(هەڵمەتى بەرەبەیانى) سەرۆکوەزیرانی عێراق بۆ دەستگیرکردنی ژمارەیەک پەرلەمانتار و سەرکردەى سیاسى لایەنە سیاسییەکانى عێراقی کردووە بە دوو بەشەوە، بەشێک لە حزبە سیاسییەکانى ناو چوارچێوەى هەماهەنگى و هەروەها پەرلەمانتاران پشتیوانى لە هەڵمەتەکەى زەیدی دەکەن و بەشێکی دیکەشیان دژایەتى چۆنێتی ئەنجامدانى ئۆپەراسیۆنەکە دەکەن، چەند ڕۆژى ڕابردووش دەیان پەرلەمانتاری شیعە و سوننە ناڕەزایەتى توندیان لەسەر چۆنێتى ئەنجامدانى ئۆپەراسیۆنى بەرەبەیان گەیاندە سەرۆکوەزیرانی عێراق. 

سەرمەد بەیاتی، شارەزای کاروباری سیاسی و ستراتیژی، لە لێدوانێکدا بۆ بەرنامەی "التاسعە" لە سەر شاشەی "سکای نیوز عەرەبی" ئاماژەی پێ کرد کە ناتەبایی ڕاستەقینە لە ناوخۆی چوارچێوەی هەماهەنگیدا هەیە، بەوپێیەی هاوپەیمانێتییەکە خۆی عەلی زەیدی بۆ پۆستی سەرۆکوەزیران کاندید کردووە و هەر تۆمەتێک ئاڕاستەی سەرکردەکانی بکرێت، ڕەهەندی قورسی سیاسی وەردەگرێت. 

بە وتەی بەیاتی، کێشەکە لە بنەمای دژایەتیکردنی گەندەڵیدا نییە، بەڵکو لە شێوازی جێبەجێکردنی دەستگیرکردنەکان دایە؛ بەجۆرێک بەکارهێنانی تانک و کەرەستەی قورسی سەربازی و داخستنی ناوچەی سەوز، دیمەنێکی نائاسایی بوو کە ئەگەرچی دڵخۆشیی شەقامی عێراقی لێکەوتەوە، بەڵام لە کۆبوونەوەکانی چوارچێوەی هەماهەنگیدا تێڕوانینی جیاوازی دروست کردووە و چەندین پەرلەمانتار و هەروەها لایەنى سیاسىیش نووسراوی ناڕەزایەتییان ئاراستەى عەلى زەیدی، سەرۆکوەزیرانی عێراق کردووە و نیگەران بوون لە چۆنێتى دەستگیرکردنەکان و هەمان ناڕەزایەتیش پێشتر گەیەنرایە سەرۆکى پەرلەمانى عێراق. 

سەرەڕای نفووز و پێگەی هێزە دەستنیشانکراوەکان، چاودێرانی سیاسى عێراقی جەخت دەکەنەوە کە سەرۆکوەزیران چەند فاکتەرێکی گرنگی پشتگیریی لەبەردەستدایە؛ لە پێشەنگیاندا پاڵپشتیی بەرفراوانی جەماوەری هەیە کە هاووڵاتیان بە ئەرێنی دەڕواننە پرۆسەکە. جگە لەوە، حکومەت پشت بە هەڵوێستی ساڵی ‎٢٠١٧‎ی مەرجەعیەتی باڵای ئایینی دەبەستێت کە ڕایگەیاندبوو شەڕی گەندەڵی کەمتر نییە لە شەڕی تێرۆریزم، هاوکات ئەنجومەنی باڵای دادوەری و پاڵپشتیی ئەم دواییەی موقتەدا سەدر، ڕێبەر لە ڕەوتی سەدر، خەمڵاندنێکی سیاسی و جەماوەریی بەهێزی پێداوە. 

چاودێرانی سیاس پێیان وایە حکومەت هێشتا نەگەیشتووەتە "هێڵە سوورەکان" بەڵکو تەنها لە "هێڵە زەردەکان" پەڕیوەتەوە و هەر پاشەکشەیەک تێچوویەکی قورسی سیاسیی دەبێت، چونکە سەرۆکوەزیران چووەتە ناو "لانەی زەردەواڵەکان" و بەردەوامبوون بۆ پاراستنی متمانەی گشتی زەروورەتە. لە لایەکی دیکەوە، پێیان وایە گێڕانەوەی داراییە دزراوەکانی ناوخۆ دەتوانێت عێراق لە قەرزی دەرەکی بێ نیاز بکات و سەرکەوتنی کۆتایی ئەم شەڕە یەکلاکەرەوەیە، تاقیکردنەوەی ڕاستەقینەی بەردەم حکومەتە.