هه‌ڵبژاردنی ئیسرائیل؛ چاوه‌ڕوان ناكرێت هیچ كام له‌ لایه‌نه‌كان ده‌نگی پێویست به‌ده‌ست بهێنن

په‌یام

ئەمڕۆ سێشەممە ٢٧ی تشرینی یەکەم، دەنگدەرانی ئیسرائیل بۆ هەڵبژاردنی بیست و شەشەمین خولی کنێست چوونە سەر سندووقەکانی دەنگدان؛ ئـەوەش یەکەمین هەڵبژاردنی گشتی ئەو قەوارەیەیە لە دوای شەڕەکانی غەززە، لوبنان و ئێران. 

بنیامین نه‌تەنیاهوو کە ماوەی ١٩ ساڵە لە پۆستی سەرۆکوەزیراندایە و خاوەنی درێژترین ماوەی دەسەڵاتدارییە لە مێژووی ئیسرائیلدا، لەگەڵ بەڕێوەچوونی دادگاییکردنی بە تۆمەتی گەندەڵی، هەوڵی بەدەستهێنانی خولێکی نوێ دەدات. لەم نێوەندەدا پارتی لیکوود و هاوپەیمانییە ڕاستڕەوە توندڕەوەکەی ڕکابەرییەکی توند لەگەڵ بەرەی ئۆپۆزسیۆن بە پێشەنگایەتیی پارتە جووەکان دەکەن، بەڵام پێناچێت هیچ کام لەو دوو بەرەیە زۆرینەی ڕەها لە کنێستی ١٢٠ کورسیدا مسۆگەر بکەن. 

بەپێی کۆمیسیۆنی باڵای هەڵبژاردنەکانی ئیسرائیل، نزیکەی ٧,٣ ملیۆن کەس لەوانەی تەمەنیان لە سەرووی ١٨ ساڵەوەیە مافی دەنگدانیان هەیە. زۆربەی بنکەکان لە حەوتی بەیانییەوە تا دەی شەو کراوەن، هەروەها هەموو ئەوانەی لە کاتی داخستندا لە نۆرەدا بن دەتوانن دەنگ بدەن و ئەم ڕۆژەش پشووی فەرمییە. 

 هەر پارتێک بەربەستی یەکلاکەرەوەی ٣,٢٥٪ تێپەڕێنێت دەچێتە کنێست، کە خولەکەی چوار ساڵە و هیچ سنوورێکیش بۆ ژمارەی خولەکانی سەرۆکوەزیران دانەنراوە. 
بۆ دەستنیشانکردنی حکوومەت، پێویستە لایەنی براوە ٦١ کورسی دەستەبەر بکات، کە پێشتر هیچ پارتێک بە تەنیا ئەو ژمارەیەی نەهێناوە، بەوپێیەی یەکەمبوون دەسەڵات مسۆگەر ناکات. 
سەرۆکی ئیسرائیل پەرلەمانتارێک بۆ ماوەی ٢٨ ڕۆژ بە ئەگەری درێژکردنەوەی بۆ ١٤ ڕۆژی دیکە ڕادەسپێرێت بۆ پێکهێنانی هاوپەیمانییەکی ٦١ کورسی، ئەگەر سەرکەوتووش نەبوو ئەوا هەڵبژاردنی نوێ دەکرێتەوە. 

 کورسییەکان بەپێی ڕێژەی دەنگەکان لەسەر ئاستی سەرتاسەری دابەش دەکرێن؛ بۆ نموونە بەدەستهێنانی ٣٠٪ی دەنگەکان نزیکەی ٣٠٪ی کورسییەکان دەستەبەر دەکات، هەروەها دەنگی ئەو لایەنانەی بەربەستی یاسایی نابڕن دەسڕدرێتەوە، ئەمەش هۆکاری یەکگرتنی پارتە بچووکەکانە پێش هەڵبژاردن. 

ئەگەرچی ٧,٣ ملیۆن ئیسرائیلی دەنگ دەدەن، لەبەرانبەردا، هاووڵاتییانی جوو، نزیکەی ١,٢ ملیۆن لە فەلەستینییەکانی ناوخۆ (فەلەستینییەکانی ٤٨) و دانیشتووانی پێگەیشتووی نێو زیاتر لە ٧٥٠ هەزار نیشتەجێکراوی کەرتی ڕۆژاوا و قودسی ڕۆژهەڵات مافی دەنگدانیان لە کنێستدا هەیە، کە یاسا بۆ ئەو خاکانەش دادەڕێژێت. 

زۆربەی فەلەستینییەکانی قودسی ڕۆژهەڵات مۆڵەتی مانەوەیان هەیە بێ ئەوەی ڕەگەزنامەیان پێبدرێت، بۆیە تەنیا لە هەڵبژاردنی شارەوانیی قودسدا دەنگ دەدەن نەک کنێست. هەروەها زۆربەی ئیسرائیلییەکانی دەرەوەی وڵاتیش بەهۆی نەبوونی دەنگدانی غیابی ناتوانن دەنگ بدەن مەگەر لە ناوخۆدا بن، جیا لە دیپلۆماتکاران و نێردراوانی دەوڵەت کە پێشتر لە ٢٠ی تشرینی یەکەمدا لە نێردە دیپلۆماسییەکان دەنگیان داوە.