59 خولەک پێش ئێستا
118 جار خوێنراوەتەوە
ڕاپۆرت.. هەڵبژاردنەکانی ئیسرائیل کاریگەریی بنەڕەتی لەسەر ستراتیژی ئەمنی و سیاسەتی دەرەوە نابێت
پەیام
ڕکابەریی توندی هەڵبژاردنەکانی ئیسرائیل لەنێوان نهتەنیاهوو و ئایزنکۆت گۆڕانکاری لە دەسەڵاتی ناوخۆدا دروست دەکات، بەڵام پێناچێت کاریگەرییەکی بنەڕەتی لەسەر ستراتیژی ئەمنی، دۆسیەی ئێران و پرسی فەلەستین بەجێبهێڵێت.
بەپێی شیکارییە ئەکادیمی و نێودەوڵەتییەکان، ئەم هەڵبژاردنە گشتییە لە بنەڕەتدا ململانێیە لەسەر دەسەڵات، ناسنامەی ناوخۆیی و شێوازی بەڕێوەبردنی وڵات. لە سیستەمی هەڵبژاردنی ئیسرائیلدا، هەر بەرەیەک پێویستی بە بەدەستهێنانی لانیکەم ٦١ کورسی لە کۆی ١٢٠ کورسیی پەرلەمان هەیە تا بتوانێت کابینەی نوێ پێکبهێنێت.
لەم ڕووەوە دوو سیناریۆی سەرەکی لە ئارادان؛ یەکەمیان مانەوەی بنیامین نهتەنیاهوویە لە دەسەڵات لە ڕێگەی هاوپەیمانێتی لەگەڵ سەرکردە ڕاستڕەوە توندڕەوەکانی وەک ئیتمار بن غەفیر و سمۆتریتچ.
ئەم سیناریۆیە بە پێشبینیی چاودێران دەبێتە هۆی بەردەوامیی گرژییەکان لەگەڵ وڵاتانی ڕۆژئاوا، سەپاندنی گوشاری زیاتری سەربازی و توندترکردنی هەڵوێست و کردەوەکانی تەلئەبیب بەرانبەر تەواوی وڵاتانی ناوچەکە.
سیناریۆی دووەمیش سەرکەوتنی گادی ئایزنکۆت و بەرەی ئۆپۆزسیۆن دەگرێتەوە، کە لەوانەیە لە ڕێگەی پێکهێنانی هاوپەیمانێتی لەگەڵ پارتەکانی ئۆپۆزسیۆن، یان حکوومەتێکی کەمینە و فرەلایەن پێکبێت.
ئەم بژاردەیە لە ئەگەری ڕوودانیدا، دەبێتە هۆی گێڕانەوەی هاوسەنگی بۆ دامەزراوە فەرمییە ناوخۆییەکانی دەوڵەت و سەرلەنوێ باشترکردنی پەیوەندییە دیپلۆماسییەکان لەگەڵ واشنتۆن و وڵاتانی هاوپەیمانی ئەورووپا، هەرچەندە لە مامەڵەکردن لەگەڵ دۆسیە هەستیار و ئەمنییەکاندا هیچ جۆرە نەرمی نوواندنێکی بنەڕەتی لێ ناکەوێتەوە.
سەبارەت بە جەنگی کەرتی غەززە و پرسی فەلەستین، کۆدەنگییەکی پتەو لەنێوان هەردوو بەرەکەدا دەبینرێت بۆ ڕەت کردنەوەی دەوڵەتی سەربەخۆی فەلەستینی و لەناوبردنی تەواوەتیی توانای سەربازیی بزووتنەوەی حەماس.
جیاوازییەکە تەنها لە ڕێکارەکاندایە؛ نهتەنیاهوو نەمانی یەکجارەکیی دەسەڵات و بوونی حەماس دەکاتە مەرجی سەرەکی و پێشوەختە بۆ ئاوەدانکردنەوەی کەرتەکە، لە کاتێکدا ئایزنکۆت سەرەڕای پێداگری لەسەر چەکداماڵینی حەماس، پێشوازی لە پلانێکی ئەمریکی دەکات کە پرۆسەیەکی قۆناغ بە قۆناغە و ماوەی ١٨ مانگ دەخایەنێت.
لە دۆسیەی ئێران و لوبنانیشدا، سەرجەم هێزە سیاسییەکان هاوڕان کە بەرنامە ئەتۆمییەکەی تاران و فراوانبوونی هەژموونی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا گەورەترین مەترسین و هەڕەشەی ژمارە یەکن لەسەر ئاسایشی نەتەوەیی.
هەر لایەنێک حکوومەت پێکبهێنێت، بەردەوام دەبێت لە بەرەنگاربوونەوەی ئەو وڵاتە. لە بەرەی باکوور و دۆسیەی حزبوڵڵای لوبنانیش، ئاڵوگۆڕی سەرکردایەتی گۆڕانکاریی جەوهەری لە ستراتیژی سەربازیدا دروست ناکات، بەڵکوو جیاوازییەکە تەنها لە هەماهەنگی لەگەڵ ئەمریکا و هاوپەیمانە نێودەوڵەتییەکاندا دەبێت بۆ سەپاندنی ڕێککەوتنێکی ئەمنی و دوورخستنەوەی مەترسییەکان لەسەر سنوور.
لە ئاستی پەیوەندییە ئیقلیمییەکانیشدا، مانەوەی نهتەنیاهوو ئاستەنگ لەبەردەم ئاساییکردنەوە دروست دەکات و بەهۆی سزاکانی ڕۆژئاوای وەک سزاکانی بەریتانیا لەسەر وەبەرهێنانی نیشتەجێبوون، گرژییەکان زیاد دەکات. بەڵام سەرکەوتنی ئایزنکۆت هەلێک دەڕەخسێنێت بۆ گەڕاندنەوەی متمانەی هاوپەیمانانی ڕۆژئاوا و دەوڵەتانی کەنداو، لە ڕێگەی کەمکردنەوەی ئاڵۆزیی نیشتەجێبوون و بەشداریی وڵاتانی ناوچەکە لە پرۆسەی ئاوەدانکردنەوەدا.
لە تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان شەیری بکە