ڕێبەرە نوێیەکەى ئێرانە بناسە

پەیام

ئەنجومەنی شارەزایانی ڕێبەری لە ئێران، موجتەبا خامنەیی کوڕی عەلی خامنەیی کۆچکردووی وەک ڕێبەری نوێی باڵای وڵاتەکە هەڵبژارد. ئەم هەنگاوە بە ئاماژەیەکی ڕوون بۆ بەردەوامبوونی هەژموونی باڵی پارێزگاران بەسەر جومگە هەستیارەکانی دەسەڵات و بەڕێوەبردنی وڵاتدا دادەنرێت.
دەستنیشانکردنی موجتەبا خامنەیی تەمەن ٥٦ ساڵ، پاش تێپەڕبوونی زیاتر لە هەفتەیەک دێت بەسەر کوژرانی باوکی لە هێرشێکی ئاسمانیدا. ئەم گۆڕانکارییە لە لوتکەی دەسەڵاتی ئێرانییدا لە کاتێکی هەستیاردایە کە ناوچەکە و تاران ڕووبەڕووی ئاڵنگاری گەورە بوونەتەوە.

موحسین حەیدەری، ئەندامی ئەنجومەنی شارەزایانی ڕێبەری، لە گرتەیەکی ڤیدیۆییدا ڕایگەیاند کە هەڵبژاردنی ئەم کاندیدە لەسەر بنەمای ڕێنماییەکانی خامنەیی باوک بووە. بە وتەی ئەو، ڕێبەری باڵای ئێران دەبێت کەسێک بێت کە "لە لایەن دوژمنەوە ڕق لێگیراو بێت" و ئەم تایبەتمەندییەش لە کوڕەکەیدا هەستی پێ دەکرێت.
حەیدەری لە درێژەی قسەکانیدا سەبارەت بە موجتەبا ئاماژەی بەوە کرد کە تەنانەت "شەیتانی گەورە" (ئەمریکا) ناوی ڕێبەری نوێ دەزانێت و حیسابی بۆ دەکات. ئەم لێدوانانە جەخت لەسەر ئەو دیدگا سیاسییە دەکەنەوە کە دەسەڵاتدارانی ئێران لە دیاریکردنی کەسی یەکەمی وڵاتدا پەیڕەوی دەکەن.
لە بەرامبەردا، دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا هەڵوێستێکی نەرێنی بەرامبەر ڕێبەرە نوێیەکەی ئێران نیشاندا و لە لێدوانەکانی پێشوویدا موجتەبا خامنەیی وەک "کەسایەتییەکی لاواز" وەسف کردووە. ترەمپ لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ ماڵپەڕی "ئەکسیۆس" لە هەفتەی ڕابردوودا، ڕایگەیاندبوو کە ئەوان کەسێکیان دەوێت "ئاشتی و تەبایی بۆ ئێران بگەڕێنێتەوە".

سەرۆکی ئەمریکا هۆشداریی ئەوەشی دابوو کە ڕێبەری نوێی ئێران "بۆ ماوەیەکی درێژ لە دەسەڵاتدا نامێنێتەوە" ئەگەر ڕەزامەندی ئەمریکای لەسەر نەبێت. ئەم لێدوانانە ئاماژەن بۆ ئەگەری زیاتر بوونی گرژییەکانی نێوان واشنتۆن و تاران لە سایەی دەسەڵاتی نوێی ڕێبەری باڵادا.
موجتەبا خامنەیی کە لە ساڵی ١٩٦٩ لە مەشهەد لەدایکبووە، لە سەردەمی باوکیدا هەژموونێکی زۆری پەیدا کردبوو و وەک "پاسەوانی" باوکی دەناسرا. ئەو کەسێک بووە کە زۆربەی دۆسیە و بڕیارە گرنگەکان بەژێر دەستی ئەودا تێپەڕین و پەیوەندییەکی توندوتۆڵی لەگەڵ دەزگا ئەمنییەکان و تۆڕە ئابوورییەکاندا هەبووە.
بەپێی زانیارییەکانی ئاژانسی ڕۆیتەرز، پەیوەندییە نزیکەکانی موجتەبا لەگەڵ سوپای پاسداران پێگەیەکی بەهێزی لە ناو دامەزراوە سیاسییەکاندا پێبەخشیوە. شارەزایان پێیان وایە کە موجتەبا لەناو نەوەی گەنجی ناو سوپای پاسدارانەوە پشتگیرییەکی بێوێنەی هەیە و ئەمەش یارمەتیدەری بووە لە گەیشتن بەم پۆستە.

سەرەڕای ئەوەی موجتەبا نازناوی دینیی شیعیی "حوجەتولئیسلام"ی هەیە و هیچ پۆستێکی فەرمی حکومیی نەبووە، بەڵام ئێستا خاوەنی دوا بڕیارە لە سیاسەتە باڵاکانی دەوڵەتدا. جێگەی ئاماژەیە ناوبراو لە ساڵی ٢٠١٩وە لەلایەن ئەمریکاوە سزای بەسەردا سەپێنراوە و لە خۆپیشاندانەکانی ساڵی ٢٠٢٢شدا یەکێک بوو لە ئامانجە سەرەکییەکانی ناڕەزایەتییەکانی شەقامی ئێرانی.